Monster Chetwynd – ​
​A Friends Making Machine

Middelheimmuseum stelt met trots voor: Monster Chetwynd. A Friends Making Machine. Deze eerste museale solotentoonstelling van Monster Chetwynd in België ​ - en haar eerste openluchttentoonstelling ooit - brengt installaties, performances en publieksactiviteiten samen in het kunstpark. De tentoonstelling opent feestelijk op 16 mei en krijgt een extra performanceweekend op 12 en 13 september 2026. De kunstenaar ontwierp eveneens de Salamander Portal, een nieuwe, permanente toegangspoort aan de oostzijde van het park die de verbinding legt met de omliggende buurt, waaronder patiënten van ZAS–Middelheim, jongeren van UKJA (centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie) en studenten van de Universiteit Antwerpen.

A Friends Making Machine

In het oeuvre van Monster Chetwynd smelten al ruim dertig jaar installatie en sculptuur, performance, video en schilderkunst samen. Haar visuele taal heeft een nadrukkelijk handgemaakt, DIY-karakter en wordt gevoed door kunstgeschiedenis, antropologie, folklore en popcultuur.

A Friends Making Machine verwijst naar de ‘troupe’ van medewerkers en performers waarmee Chetwynd haar werken tot stand brengt: familieleden, vrienden, kunstenaars en makers. Sommigen reizen al jaren met haar mee, anderen komen en gaan in wisselende constellaties. Deze samenwerkingen groeien met de tijd - en daarmee groeien ook hun vriendschappen en hun bijdragen aan het werk: co-creatie en gesprekken vormen een wezenlijk onderdeel van haar praktijk.

Monster Chetwynd: “I want my art to be generative; that it galvanizes, ignites and inspires!”

Daarnaast geeft A Friends Making Machine vorm aan herkenbare verbondenheid en beïnvloeding: de kleine en grote verbindingen die we in de loop van ons leven verzamelen zoals vriendschappen, inspirerende historische figuren en hedendaagse helden, toegewijde zorg, gebaren van generositeit. Uitwisselingen in allerlei vormen, soms diep gegrond, soms licht als de vleugelslag van een mot.

Tentoonstelling in openlucht

In haar eerste openluchttentoonstelling zoekt Chetwynd wederkerigheid en uitwisseling met het park, terwijl de natuur haar in omgekeerde richting verwelkomt. Zichtbare en onzichtbare soorten - bewonderde wezens en underdogs - verschijnen als deel van een fijnmazige leefgemeenschap. Onderaardse verbindingen, zoals fungi-netwerken en mollengangen, bieden een metafoor voor relaties die ook tussen mensen bestaan: niet altijd zichtbaar, maar van levensbelang.

De tentoonstelling wordt samengebracht in één zone, grotendeels gescheiden van de vaste collectie. Grote, kleurrijke installaties nodigen uit om binnen te stappen in Chetwynds wereld. Via haar interpretaties van klassieke theatrale en beeldende elementen zoals het proscenium - de kaderboog tussen podium en publiek - en de hellemond - een toegang tot de hel via de muil van een monster - betreden bezoekers een drukbevolkte wereld van mensen en niet-mensen.

De tentoonstelling laat ruimte voor intuïtie. De bezoeker kan lang tussen de installaties verblijven: wandelend, spelend, zittend, rollend of liggend. Ze worden uitgenodigd om te kijken en bekeken te worden, als personages in een landschap van Jean-Antoine Watteau. Dat kan ingetogen of uitbundiger: door zich te laten inspireren door de theatrale voorzet van installaties als Thunder, Crackle and Magic, of door letterlijk in een rollende traan te stappen in Tears.

Tegelijk kan de onderzoekende bezoeker zich verdiepen in de gelaagdheid van referenties. Chetwynds werk ontstaat uit associaties en assemblages van verwijzingen naar film, literatuur, wetenschap en kunstgeschiedenis: van Werner Herzog tot Octavia Butler, van het Sacro Bosco in Bomarzo tot Phase IV van Saul Bass, van een egeltjeskalender tot de juwelen van Salvador Dalí.

Net als in de samenwerking met haar troupe nodigt Chetwynd het publiek uit om kunst te ervaren als een gedeelde praktijk, eerder dan als een individuele aangelegenheid. Haar sculpturale installaties zijn tegelijk een duizelingwekkende visuele caleidoscoop en een bewuste reflectie op onze culturele codes.

Schepen voor cultuur Lien Van de Kelder: “Is het beeldende kunst, theater, literatuur, wetenschap, geschiedenis?! Ben je enkel toeschouwer of ben je deel van het geheel? In het Middelheimmuseum, den hof van den Antwerpenaar, nodigt Monster Chetwynd bezoekers uit op avontuur langs een kleurrijk en interactief parcours. Wat mij bijzonder nauw aan het hart ligt is de Salamander Portal, de nieuwe verbinding tussen het ZAS en het bijhorende kinder- en jeugdpsychiatrie en het museum. Samen met de kunstenaar, de kinderen, de psychiatrische teams en de museummedewerkers uitgedacht. Kunst op doktersvoorschrift als het ware. Deze prachtige poort vormt letterlijk een verbinding tussen zorg en verbeelding. Of kunst de wereld kan redden weet ik niet, maar hier is ze alvast zalf voor de ziel."

Salamander Portal

Sara Weyns, directeur Middelheimmuseum: “Monster Chetwynd leert ons genereus te zijn, en niet te bang om dingen op onze eigen manier te doen.”

Met Salamander Portal ontwierp Monster Chetwynd een nieuwe toegangspoort aan de oostzijde van het kunstpark. Het sculpturale werk verwelkomt bezoekers letterlijk en legt symbolisch de verbinding met de omliggende buurt, waaronder patiënten van ZAS–Middelheim, jongeren van UKJA (centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie) en studenten van de Universiteit Antwerpen. De poort kwam tot stand in nauwe samenwerking met kinderen en jongeren van UKJA en het bijhorende looppad is een ontwerp van designbureau Donkerdesign.

De ronde stenen constructie met uitgehouwen tekeningen roept een sciencefictionfantasie op en suggereert een doorgang naar eindeloze mogelijkheden. Salamanders fungeren als poortwachters: symbolen van veerkracht en vernieuwing, in staat een verloren staart, ledemaat of zelfs een orgaan opnieuw te laten aangroeien.

Pieter Boons, curator: “Salamanders leven zowel in water als op het land en bewegen zich moeiteloos tussen twee werelden — zoals ook wij ons bewegen tussen kwetsbaarheid en kracht.”

Prof. dr. Inge Glazemakers (ZAS-UKJA; onderzoeksgroep CAPRI, Universiteit Antwerpen): “We vroegen de kinderen en jongeren van UKJA naar hun ideeën over de nieuwe verbinding tussen ziekenhuis, universiteit en museum. Zij gaven aan dat de poort een symbolische overgang markeert naar een andere wereld, waarin verwondering, ontsnapping en herstel mogelijk worden. De reacties van de jongeren benadrukken het belang van kunst als gedeelde ruimte waar therapeutische processen, verbeelding en toekomstgericht denken samenkomen. Voor het personeel van ZAS-UKJA fungeert de poort als toegang tot een externe therapieruimte, waar kunst en natuur het herstel van kinderen, jongeren en hun context ondersteunen, een impact die we momenteel verder onderzoeken.”

Performances

Monster Chetwynd: “I can create a moral boost by offering a hiatus.”

Op 16 mei en opnieuw op 12 en 13 september exploderen de installaties tot bijzondere theaters. Handgemaakte kostuums en exuberante rekwisieten dragen performances van een absurde, onstuimige oneerbiedigheid, maar creëren ook ook momenten van vreugde en ontroering. Enkel Monster Chetwynd kan Star Wars gangster Jabba the Hutt opvoeren in een stuk over zorg, vergankelijkheid en biologisch afbreekbaar materiaal.

Andere performances krijgen de vorm van workshops: samen met de kunstenaar gaat de bezoeker aan de slag en ervaart hoe samen dingen maken een krachtig bindmiddel kan zijn. Zo is er de Iron Age Pasta Necklace-workshop, waarin de resultaten van die gezamenlijke inspanning in een versterkend ritueel aangeboden worden aan het Discerning Eye.

Chetwynd beschermt zo die vluchtige momenten waarin mensen samen kunnen zijn zonder verantwoording af te leggen en aan sociale conventies te moeten voldoen. Twintig tot veertig minuten van vrijwillige, gedeelde betrokkenheid: dat bouwt “onzichtbare strengen van een substantie zo sterk en mysterieus als een spinnenweb” (Monster Chetwynd).

Beelden kan je hier downloaden:

Mediagalerij: Monster Chetwynd

13 afbeeldingen

Middelheimmuseum

Voor meer informatie kan je contact opnemen: